De meeste mkb-bedrijven weten ongeveer wat ze aan software uitgeven. Ongeveer is het probleem. Abonnementen komen binnen via een creditcard, een factuur aan een teamleider of een app die iemand ooit heeft geprobeerd. Niemand doet iets verkeerd, maar niemand heeft het totaal.
Je hoeft daar geen project van te maken. Met vijf checks kom je in een middag een heel eind. Zet er drie uur voor in je agenda en vraag één collega van de boekhouding om mee te kijken.
1. Haal alle betalingen op, ook die via de creditcard
Begin bij het geld, want contracten zitten verspreid over mailboxen en portalen. Vraag de boekhouding om alle betalingen aan softwareleveranciers van de afgelopen twaalf maanden. Vraag er uitdrukkelijk bij om de creditcardafschriften, want daar staan vaak de kleinere tools die een team zelf heeft afgesloten.
Elke betaling die terugkomt, maandelijks of jaarlijks, is een abonnement dat op je lijst hoort.
2. Zet alles in één lijst
Maak per abonnement één regel met drie kolommen: de leverancier, de kosten per jaar exclusief btw, en wie het gebruikt. Reken maandbedragen om naar jaarbedragen, zodat je kunt optellen.
Tel daarna de kolom op. Dat getal is vaak hoger dan iemand had verwacht, en het is het getal waar je vanaf nu mee werkt.
3. Leg betaalde licenties naast echte gebruikers
Bij software die per gebruiker wordt betaald, zit de snelste winst. Zoek in het beheerportaal op hoeveel licenties je betaalt en hoeveel mensen er de afgelopen maand echt mee hebben gewerkt.
Een rekenvoorbeeld met Google Workspace Business Standard, € 13,60 per gebruiker per maand bij een jaarabonnement: wie 50 licenties betaalt en er 41 gebruikt, betaalt voor negen lege plekken. Dat is € 1.468,80 per jaar, voor één tool.
Let op: bij veel jaarcontracten kun je licenties tussentijds wel toevoegen, maar niet verminderen. Noteer dus ook tot wanneer het huidige aantal vastligt.
4. Zoek bij de vijf duurste contracten de opzegtermijn op
Sorteer de lijst op kosten per jaar en pak de bovenste vijf. Zoek bij elk contract de einddatum, de opzegtermijn en de manier van verlengen op. Die staan in het contract, de algemene voorwaarden of het klantportaal van de leverancier.
Reken daarna de laatste dag uit waarop je nog kunt opzeggen. Eindigt een contract op 31 december en is de opzegtermijn drie maanden, dan is dat 30 september. Veel contracten lopen per kalenderjaar, dus de kans is groot dat er een datum dichterbij ligt dan je denkt.
5. Geef elk contract een eigenaar
Zet bij elk contract één naam. Geen afdeling, want een afdeling beslist niet. De eigenaar weet hoeveel licenties er nodig zijn, ziet de opzegdatum aankomen en beslist of er een gesprek met de leverancier komt.
Zet er ook een vervanger bij. Eigenaren gaan op vakantie, en een opzegdatum wacht niet.
Wat je na die middag hebt
Na deze vijf checks heb je een totaalbedrag, een lijst met ongebruikte licenties, de eerstvolgende opzegdata van je grootste contracten en een naam bij elk contract. Dat is genoeg om de komende maanden betere beslissingen te nemen.
Houd het daarna bij met een vaste afspraak: één keer per maand licenties tellen, en een herinnering een paar weken vóór elke opzegdatum.
Wil je niet met een lege spreadsheet beginnen? Ons gratis contractenregister heeft deze kolommen al, en rekent de laatste opzegdag en de kosten van ongebruikte licenties zelf uit. Je downloadt het zonder e-mailadres.